Παρασκευή, 4 Σεπτεμβρίου 2015

Το παντοτινό μέταλλο

Τα σοκολατένια μάτια αυτών των πριγκιπισσών καταπίνουν λαίμαργα τις φωτογραφικές μηχανές που κρέμονται από το λαιμό μας. Πλησιάζουν κουνώντας τα χέρια τους. Δείχνουν επίμονα, μα διόλου ικετευτικά, την κάμερα. Σα να επιζητούν να ξεδιψάσουν την ψυχή τους από το πηγάδι που πίνουμε κι εμείς. Σα να βιάζονται να μας αποδείξουν ότι τα καταφέρνουν το ίδιο καλά με μας.








Το μάτι δε σφάλει· ξέρει από πρώτο χέρι την ανθρώπινη τρέλα, την αδικία, την εκμετάλλευση, την αρρώστια. Τα θεϊκά ζάρια είναι πειραγμένα προ πολλού. Γιατί λοιπόν να διστάσουν τα χέρια και να μη δοκιμάσουν; Έστω για μερικές στιγμές...

Δίνω την κάμερα και ξέρω ότι αρκούν δυο τρεις κινήσεις μου κι αυτές οι εννιάχρονες δεκάχρονες πριγκίπισσες των δρόμων με τα μάτια όλο μυστήριο αρχίζουν να εκπέμπουν τη φωτεινότητα και τη σιγουριά ανθρώπων που αφήνουν πίσω τους μια και καλή την ανήλιαγη άβυσσο. Δε χορταίνω να κοιτώ τις αέρινες κινήσεις των χεριών, τα μικρά φθονερά πρόσωπα που φεγγίζουν από πρόσκαιρη ευτυχία. Μια σειρά κορδωμένες ψυχές που δεν ταλεντεύονται αλλά χορεύουν με ένα ανεπαίσθητο θράσος.

Με πλησιάζουν. Άραγε θέλουν να τις επιβραβεύσω για τις φωτογραφίες τους; Δίνω οδηγίες, χαμογελώ, ενθαρρύνω. Δε βιάζονται οι παλάμες τους κι ο χρόνος εδώ σέρνεται. Τα αυτιά έχουν μάθει την υπομονή.

Ξαναδοκιμάζουν. Τώρα σιωπηρά, με περισσή αποφασιστικότητα σημαδεύουν, δίνουν οδηγίες για πορτρέτα και πατούν το κλείστρο. Δεν είναι πια παιχνίδι, μα έργο. Τα μάγουλα άναψαν, τα μάτια πείσμωσαν, ποθούν την ανύψωση.

Κι εγώ κρατώ στα ιδρωμένα χέρια και το πυρωμένο μυαλό μου τούτο το αναπάντεχα παντοτινό μέταλλο.

Παρασκευή, 7 Αυγούστου 2015

Έξι έλληνες εκπαιδευτικοί στο Μπανγκλαντές

των Δ. Γκότζου και Θ. Γούτα

Έξι έλληνες εκπαιδευτικοί και δύο στελέχη του εκπαιδευτικού τομέα της ActionAid Ελλάς συμμετείχαμε φέτος σε εκπαιδευτική επίσκεψη στο Μπανγκλαντές. Η επίσκεψη αποτελεί δράση του τριετούς ευρωπαϊκού προγράμματος Send my Friend to School (Στείλε το Φίλο μου Σχολείο) που έχει ως κύριο στόχο την ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση των μαθητών σχετικά με το δικαίωμα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, που αποτελεί και τον 2ο Αναπτυξιακό Στόχο της Χιλιετίας. Πρόκειται για το τρίτο στη σειρά ερευνητικό ταξίδι που πραγματοποιείται σε αυτό το πλαίσιο. Τα δυο προηγούμενα ταξίδια έγιναν στην Κένυα το 2013 και στη Ρουάντα το 2014.

Σκοπός της επίσκεψης μας ήταν η επιτόπια μελέτη του συστήματος πρωτοβάθμιας  και δευτεροβάμιας εκπαίδευσης της χώρας. Eπισκεφτήκαμε νηπιαγωγεία, παιδικούς σταθμούς και σχολεία, μια από τις παραγκουπόλεις της πρωτεύουσας Ντάκα και την αγροτική περιοχή Jamalpur.

Παρακολουθήσαμε μαθήματα στις τάξεις, σχεδιάσαμε και συμμετείχαμε σε ομαδικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, καταγράψαμε συνεντεύξεις από μαθητές/τριες κι εκπαιδευτικούς, γευματίσαμε στα σπίτια αγροτικών οικογένειών και περάσαμε πολλές ώρες συζητώντας μαζί τους. Ακούσαμε τους προβληματισμούς τους και εκφράσαμε τις προτάσεις μας.

Στην Ντάκα επισκεφθήκαμε το γραφείο της Αction Aid στο Μπανγκλαντές και ενημερωθήκαμε από στελέχη της για τις δράσεις τους. Για τρεις ημέρες επισκεφτήκαμε ένα από τα Happy Homes, τα οικοτροφεία νεαρών ευάλωτων κοριτσιών που υποστηρίζει η ActionAid, όπου διδάσκονται μουσική, χορό, ραπτική και μαγειρική. Τα κορίτσια μας καλωσόρισαν με τραγούδια και χορούς. Συμμετείχαμε στις δραστηριότητές τους στο οικοτροφείο και τις συνοδεύσαμε στο σχολείο της γειτονιάς τους. Κατά τη διάρκεια της τριήμερης επικοινωνίας μας συνδεθήκαμε μεταξύ μας και η στιγμή του αποχωρισμού ήταν γεμάτη συγκίνηση.  

Στην περιοχή της Jamalpur γνωρίσαμε τις γυναίκες μιας υπαίθριας σχολής ενδυνάμωσης στην οποία διδάσκονται ανάγνωση, γραφή και τα δικαιώματά τους. Επίσης εκπαιδεύονται στη μείωση του κινδύνου καταστροφών δηλαδή μαθαίνουν πώς να προστατεύονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα που συχνά πλήττουν την περιοχή τους.

Σε κάθε μας επίσκεψη οι άνθρωποι μας καλωσόριζαν με περισσή ευγένεια, χαμόγελα και διάθεση να ακούσουν τις προτάσεις μας για τη βελτίωση των συνθηκών διδασκαλίας τους.

Απώτερος στόχος της δράσης είναι η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού που θα αφορά το δικαίωμα στην εκπαίδευση σε σχέση με θέματα παιδικής εργασίας, μετανάστευσης, κατασκευής ρούχων, εθνικής γλώσσας, παιδικού γάμου, κλιματικής αλλαγής και δικαιωμάτων του παιδιού.

Οι έλληνες εκπαιδευτικοί θα οργανώσουμε επιμορφωτικά σεμινάρια εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να εντάξουν και να συνδέσουν το εκπαιδευτικό υλικό με τα διάφορα διδακτικά αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος σπουδών, της ευέλικτης ζώνης, των ερευνητικών εργασιών και των προγραμμάτων σχολικών δραστηριοτήτων Αγωγής Υγείας, Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Πολιτιστικών Θεμάτων.

Το Μπανγκλαντές (πρώην Ανατολικό Πακιστάν) βρίσκεται στη νοτιοανατολική Ασία, ανατολικά της Ινδίας. Στο νότο βρέχεται από τον κόλπο της Βεγγάλης. Η έκτασή της χώρας είναι περίπου όση και της Ελλάδας, ωστόσο ο πληθυσμός της ξεπερνά τα 160.000.000 κατοίκους! Το Μπανγκλαντές απέκτησε την ανεξαρτησία του από το Πακιστάν το 1971, ύστερα από έναν αιματηρό πόλεμο που πολλοί χαρακτηρίζουν ως γενοκτονία. Έπειτα από αρκετά πραξικοπήματα κι αλλαγές στο σύνταγμα καθιερώθηκε ο κοσμικός χαρακτήρας του κράτους. Οι κάτοικοι είναι κυρίως Μουσαλμάνοι, ωστόσο υπάρχουν μειονότητες κυρίως Ινδουιστών αλλά και Βουδιστών και Χριστιανών. Η χώρα βιώνει τις δραματικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, καθώς εξαιτίας της μέρος του πληθυσμού της αναγκάζεται να μεταναστεύσει.

Διαβάστε επίσης:


Τρίτη, 28 Ιουλίου 2015

Στους δρόμους της Ντάκα

25.7.2015

Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Κωνσταντινούπολη, Ντάκα. Μετά από κάτι παραπάνω από 12 ώρες πτήσεις προσγειωθήκαμε στην πρωτεύουσα του Μπανγκλαντές. Ώρα 05.30 κι ο ασιατικός ζεστός αέρας χτύπησε τα πρόσωπά μας.

Οι "σοκολατένιοι" άνθρωποι ήταν εκεί, δίπλα μας και ζητούσαν να μας μεταφέρουν με τα rickshaw, τα τρίκυκλα σιδερένια φωνακλάδικα ταξί τους. Χέρια στα κάγκελα, κορμιά καθισμένα χάμω, βλέμματα σαστισμένα κολλούσαν πάνω μας. Και χαμόγελα, πολλά αβασάνιστα αθώα, θολωμένα χαμόγελα... Χαιρετάνε αργά και φέρνουν το δεξί χέρι στην καρδιά...


Με τα αυτοκίνητα βουτήξαμε στο χάος των δρόμων της Ντάκα, μιας πόλης δέκα εκατομμυρίων ανθρώπων που μυρμηγκιάζουν και που αναρωτιέσαι πώς μπορεί να βρέθηκαν εδώ και πού πάνε. Τα αυτιά μας αρχίζουν να πονάνε από τα συνεχή, μακρόσυρτα κορναρίσματα, από τα σάπια και σκουριασμένα λεωφορεία που μαρσάρουν το γκάζι. Ό,τι κινείται για να προχωρήσει πρέπει να κράζει, πρέπει να στριγγλίζει. Όχι μια, αλλά τόσες φορές μέχρι να περάσει λίγα μέτρα παρακάτω για να μπορέσει να σκούξει με την κόρνα και πάλι. Τα μάτια άπληστα ρουφάνε τη θάλασσα από την εποχούμενη λαμαρίνα που παστώνεται και ξερνάει το κράξιμο και τη βρώμα της βενζίνης.


Δεν υπάρχουν εδώ φανάρια, διαγραμμίσεις. Συχνά δεν υπάρχουν κατευθύνσεις και ρεύματα κυκλοφορίας. Μονάχα ένας άγραφος σκληρός νόμος επιβίωσης σ' έναν ανελέητο αγώνα που επιτάσσει να προσπεράσεις τον επόμενο για να φτάσεις στον προορισμό σου. Τα φρένα ανάβουν, οι χιλιάδες πεζοί διασχίζουν κάθετα τους δρόμους καθώς διαβάσεις δεν υπάρχουν.

Στα δεξιά κι αριστερά τα πρόσωπα είναι σκληρά, τραχιά, ρυτιδιασμένα πρόωρα. Σαρίκια και πουκαμίσες, πρόχειρα μαντήλια στα κεφάλια, γένια βαμμένα, μουστάκια και ξυρισμένα μάγουλα, υφάσματα μακρυά ριγμένα κάτω από τη μέση, σανδάλια από δέρμα ή το πετσί του ποδιού να καίγεται στην κάψα της ασφάλτου. Όλα τα χρώματα κι όλοι οι συνδυασμοί από κουρέλια ντύνουν τους άντρες.


Αλλά οι γυναίκες μαγνητίζουν τα βλέμματα. Καλυμμένο το κεφάλι με μαντήλες χρωματιστές, μονόχρωμες ή ζωγραφισμένες με μοτίβα. Αφήνουν το ύφασμα να φανερώσει  μέρος της φράντζας και το κορακίσιο μαλλί στραφταλίζει στο μέτωπο από τον καυτό ήλιο. Δεν καλύπτουν το πρόσωπο μα τ' αφήνουν να γνέψει στον κόσμο, να τον γλυκάνει θαρρείς μέσα στην τόση αποφορά του... Η γυναικεία χάρη τυλίγεται σε μακρυά μαβί, κροκί, κόκκινα, κίτρινα φορέματα!

Είναι η Ντάκα που θα μας πάρει περίπου 2 ώρες να αφήσουμε πίσω για να πάρουμε το δρόμο για τη Jamalpur...

Παρασκευή, 24 Ιουλίου 2015

Οι σοκολατένιοι άνθρωποι

Local children welcome me to Chanpara slum Photo: Chris Coxon/ActionAi
(...)
Γλιτώσαμε από τους άσπρους, ανήσυχους, τετραπέρατους ανθρώπους. Εδώ τα κορμιά είναι σοκολατιά, το στήθος, τα μεριά, τα πόδια ολόγυμνα. Οι γυναίκες μυρίζουν μόσκο, τα λαγόνια λάμπουν ζωσμένα πράσινα, κίτρινα, πορτοκαλιά... Κι οι ψυχές κάθουνται διπλοπόδι μέσα στο ηλιοψημένο στήθος, στη δροσεράδα του σπλάχνου, και κοιτάζουν τον κόσμο.
Στη μέση του δρόμου, σ' ένα χαμηλό βωμό, ένας Βούδας, μικρός, πονηρός, χαριτωμένος, κοιτάζει τους διαβάτες και χαμογελάει. Ένας λιπόσαρκος γέρος με κίτρινη πουκαμίσα, γονατισμένος μπροστά του, τον κοιτάζει με οικειότητα. Μια κοπέλα με άσπρους χαλκάδες στα σφυρά ανέβηκε τα σκαλοπάτια κι απίθωσε στα μικρά ποδαράκια του Βούδα μια φούχτα κόκκινους ανθούς. Πίσω από το βωμό, κάτω από μια χουρμαδιά, χασμουριούνται, μασούν μπετέλ και τα χείλη τους έχουν βαφεί σκούρα προτοκαλιά.
Ζεστή ανθρωπότητα, μάτια κατάμαυρα, νύχια μακρουλά βαμμένα με κινά, περπάτημα ανάερο, λυγερό, δόντια μεγάλα, κάτασπρα, που φωτίζουν τα στενά μισόφωτα μαγαζάκια. (...)



Έτσι περιγράφει τη γλυκιά είσοδό του με πλοίο στα νερά του Ινδικού Ωκεανού και λίγες ώρες αργότερα στα χώματα του Κολόμπο ο Νίκος Καζαντζάκης στο έργο του "Ταξιδεύοντας Ιαπωνία - Κίνα.

Μια περιγραφή που άναψε φωτιά στο μυαλό μου όταν την πρωτοδιάβασα, που παραμένει ανεξίτηλα γραμμένη μέσα μου. Σε λίγες ώρες απογειωνόμαστε για τη Ντάκα, την πρωτεύουσα του Μπανγκλαντές...

Ο αναγκαστικός γάμος κοριτσιών

Το Μπανγκλαντές είναι η χώρα με τον υψηλότερο αριθμό γάμων νεαρών κοριτσιών στον κόσμο. Η αυξανόμενη φτώχεια, αποτέλεσμα και της κλιματικής αλλαγής που πλήττει τη χώρα, ωθεί τους γονείς να "παραχωρούν" κορίτσια από τα 12 τους κιόλας χρόνια στα χέρια ενήλικων ανδρών. Σε συνδυασμό με τη βία που υφίστανται, τα κορίτσια σύντομα εγκαταλείπουν το σχολείο. Με τη σειρά τους θα φέρουν στη ζωή βρέφη που αδυνατούν να αναθρέψουν...

Οι τοπικές κοινωνίες των αγροτικών περιοχών, οι θρησκευτικοί και κρατικοί αντιπρόσωποι "κλείνουν το μάτι" στην κατάφορη παραβίαση του νόμου και των δικαιωμάτων των κοριτσιών.



Η εκπαίδευση των κοριτσιών λοιπόν μπορεί να αποτελέσει το αναγκαίο συστατικό για τη μεταμόρφωση της ερχόμενης γενιάς στη χώρα. Κι αυτό αποτελεί μια από τις θεματικές που θα διερευνήσουμε στο ταξίδι μας στο Μπανγκλαντές μαζί με άλλους 7 εκπαιδευτικούς και στελέχη του Εκπαιδευτικού Τομέα της ActionAid Ελλάς μέσα από μια σειρά συνεντεύξεων, επισκέψεων σε σχολεία και σε Happy Homes.

Παρασκευή, 17 Ιουλίου 2015

Red point on green!


Στο http://redpointongreen.com/ θα βρείτε τη θαυμάσια συλλογή κειμένων και φωτογραφιών της καλής μας συναδέρφισσας Miranda Kouma, συνταξιδιώτισσάς μας στο Μπανγκλαντές μαζί με την Education / ActionAid Hellas. Από τις 25 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου, 6 εκπαιδευτικοί από την Ελλάδα, μαζί με 2 στελέχη της ActionAid Hellas θα επισκεφτούμε σχολεία στην Ντάκα, πρωτεύουσα του Μπανγκλαντές, θα συνομιλήσουμε με μαθητές/τριες κι εκπαιδευτικούς, θα καταγράψουμε ιστορίες καθημερινών ανθρώπων, θα συναντηθούμε με στελέχη της ActionAid Bangladesh και θα επισκεφτούμε τα Happy Homes στην Ντάκα.
Στόχος μας η παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού για τους εκπαιδευτικούς και τους/τις μαθητές/τριες της Ελλάδας!
Μείνετε συντονσιμένοι/ες. Ξεκινάμε σε 9 μέρες!

Τρίτη, 12 Μαΐου 2015

Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός ξανακτυπά

Στις 12 του Μάη 2015 δολοφονήθηκε στην πόλη Sylhet, στο Μπαγκλαντές, ο τρίτος σε σειρά άθεος blogger. Πρόκειται για τον Ανάντα Μπιτζόι Ντας που με τα άρθρα του στο mukto-mona (Ελεύθερο Πνεύμα) κήρυσσε τον ορθολογισμό και αντιμαχόταν τον θρησκευτικό φονταμενταλισμό. Ο Ντας ήταν συγγραφέας βιβλίων και προωθούσε την επιστήμη στη χώρα.

Η δολοφονία είναι η τρίτη στη σειρά καθώς έχουν προηγηθεί εκείνες των Ουασικούρ Ραχμάν στις 29 Μαρτίου και Αβίτζιτ Ρόι στις 26 Φεβρουαρίου.

Σχετικοί σύνδεσμοι: